Ve işte Thunderbolt!
Mart 30, 2011
Yeni Bağlantı Noktasına “Hoşgeldin” Diyelim!
Intel’in Light Peak adıyla yıllardır geliştiredurduğu hızlı veri aktarımı teknolojisi nihayet günyüzüne çıktı. Intel, light peak kod ismiyle, uzunca bir süredir, fiber optik teknolojisini kullanarak USB 3.0′i bile doğmadan öldürecek bir teknoloji üzerinde zaten çalışıyordu. Fakat, malum, fiber optik kablo teknolojisindeki bazı kısıtlamalar, bu porta bağlanacak ekipmanlara port üzerinden elektrik aktaramayacak olmak, bunun için ek bir kablo ve kompleks bir kablo yapısının kullanılması gerekliliği gibi engeller yüzünden Intel, bu teknoloji için fiber optik kullanmaktan vazgeçti ve farklı formlara yöneldi. Nihayetinde Intel, bu yapıyı bakır üzerinden iletmeyi oldukça verimli buldu. Sistem artık bakır üzerinden çalışıyor ve anakartlar üzerinden bolca tanıdığımız ve oldukça yüksek veri aktarım hızını zaten sunuyor olan “PCI-Express portların haricen ulaşılabileni” gibi tanımlanabilir. Peki bu teknoloji nasıl bir market girişi yaptı? Intel bu konuda Apple ile anlaştı. Apple cihazlarda zaten uzunca bir süredir Mini DisplayPort adında bir harici monitor bağlama portu vardı. Bu port üzerinden oldukça yüksek çözünürlüklü (2560×1600′e kadar) video verisi kayıpsız ve güç olarak da oldukça verimli bir şekilde iletilebiliyordu.
İşte Intel ve Apple bu port üzerinde çalıştı ve ortaya Thunderbolt çıktı. Thunderbolt, aynı portun aynı anda hem Mini DisplayPort olarak hem de Light Peak teknolojisi ile kullanılmasını sağlıyor. Yani aynı porta, tekrar üstüne basarak belirtelim, aynı anda hem harici monitor bağlayıp hem de 10Gbps hızında data aktarımı yapabileceğiniz harici cihazlar bağlayabiliyor, üstüne bir de bu cihazlara güç sağlayabiliyorsunuz.
Tabii aynı anda hem harici monitor bağlayıp hem de harici cihazı tek bir porta nasıl bağlayabileceğimize dair sorular sorulabilir. Bunu yapabilmek için, portun daisy-chain özelliği mevcut. Yani Thunderbolt portuna bağladığınız bir harici monitorün üstünde de bir thunderbolt portu olabiliyor ve o porta bir harici disk bağlanabiliyor, onun üzerindeki porta başka bir monitör, onun üstündeki porta da harici bir blu-ray yazıcı bağlanabiliyor, mesela. Bu şekilde aynı zincir üzerinde en fazla 2 adeti monitor olacak şekilde toplam en fazla 7 cihaz çalıştırılabiliyor.
USB ile ortaya çıkan, “tek tip port olsun herkes onu kullansın” mantığı o kadar ileri boyutlara taşınmıştı ki, o kadar çok tip cihazın usb üzerinden çalışanı çıkmıştı ki, “neredeyse usb monitör yapacaklar hahah” diye dalga geçiyorduk, ama sanırım o da oldu :)
Bir sonraki bağlantı noktası Thunderbolt mu olacak? Apple’in her tarafa bir şeyler sokuşturan dahiyane pazarlamacı mantığı Thunderbolt için güzel günlerin habercisi olabilir.
İyi çalışmalar.
Oğuzhan Eren
